Zwiastuny szczęścia w niebezpieczeństwie: Żuraw koroniasty „Zwierzęciem roku 2026”
Drezno/Berlin, 21 stycznia 2026 r. – Jego elegancki wygląd, złocisto lśniąca korona z piór, donośny głos i pełen wdzięku taniec sprawiają, że jest niezwykle atrakcyjnym ambasadorem swojego gatunku oraz zagrożonych siedlisk. Towarzystwo Zoologiczne na rzecz Ochrony Gatunków i Populacji (ZGAP) ogłasza żurawia koroniastego zwierzęciem roku 2026 w ogrodach zoologicznych. Poprzez to wyróżnienie partnerzy kampanii pragną zwrócić uwagę na rosnące zagrożenia dla żurawia koroniastego oraz afrykańskich terenów podmokłych i krajobrazów rolniczych, które są jego ulubionymi siedliskami. Należy zwiększyć świadomość społeczną na temat jego ochrony.
Dziś w drezdeńskim zoo zaprezentowano publiczności tegoroczną kampanię. Patron kampanii, premier Saksonii Michael Kretschmer, podkreśla kluczową rolę ochrony gatunków: „Żuraw koroniasty to coś więcej niż tylko fascynujący ptak – jest on zwiastunem szczęścia, symbolem pokoju i wrażliwym wskaźnikiem stanu naszej przyrody. Jego ochrona przypomina nam, że zachowanie różnorodności gatunkowej i nienaruszonych siedlisk jest wspólnym obowiązkiem, który wykracza daleko poza granice państw. Wybierając zwierzę roku 2026, dajemy temu wyjątkowemu posłańcowi silny głos”.
Żurawie koroniaste osiągają imponującą rozpiętość skrzydeł do dwóch metrów. Żyją w Afryce na południe od Sahary. Jako zwiastuny szczęścia i strażnicy zdrowia ludzi oraz bydła czczone są w wielu kulturach regionu Sahelu. W Ugandzie żuraw koroniasty zdobi flagę narodową jako zwierzę herbowe i jest uważany za symbol postępu i pokoju, a w Rwandzie i Burundi symbolizuje szczęście i bogactwo. Jako szczególnie utalentowany łowca szarańczy, żuraw koroniasty zapobiega tworzeniu się ogromnych rojów tych owadów, które mogą niszczyć całe plony. Obserwatorzy ptaków z całego świata podróżują do Afryki, aby podziwiać tego imponującego ptaka w jego naturalnym środowisku. Dzięki temu żuraw koroniasty przyczynia się do zwiększenia dochodów wielu afrykańskich rodzin.
Jednak ten charyzmatyczny gatunek żurawia jest coraz bardziej zagrożony z powodu utraty siedlisk, niszczenia terenów podmokłych i ingerencji człowieka w jego naturalne środowisko życia. Również zwiększone stosowanie środków chemicznych w rolnictwie, kolizje z liniami energetycznymi, nielegalny międzynarodowy handel dzikimi zwierzętami oraz bezpośrednie polowania przez człowieka w celach konsumpcyjnych lub jako „elementy dekoracyjne” w przydomowych i hotelowych ogrodach przyczyniają się do tego, że od lat populacja żurawi koroniastych w wielu regionach Afryki maleje. Na przykład w Afryce Wschodniej liczba żurawi koroniastych spadła o 80% w ciągu ostatnich 40 lat. W Tanzanii, kraju ponad trzykrotnie większym od Niemiec, żyje obecnie tylko około 2000 tych ptaków.
Dlatego niezbędne jest zaangażowanie wielu ogrodów zoologicznych w Niemczech, Austrii i Szwajcarii w kampanię na rzecz ratowania tego gatunku. Ukierunkowane działania edukacyjne mają na celu uświadamianie szerokiej publiczności o trudnej sytuacji tych ptaków. Jednocześnie zbierane będą datki, które umożliwią podjęcie konkretnych działań na rzecz ochrony żurawi koroniastych na terenach ich występowania. Darowizny trafią do wybranych projektów ochronnych w Kenii, Tanzanii i Burundi, gdzie wdrażane są koncepcje zachowania siedlisk i długoterminowego zabezpieczenia populacji.
Środki zebrane w ramach kampanii zostaną przeznaczone na zakup samochodu terenowego i motocykli, które umożliwią zespołom projektowym dotarcie do trudno dostępnych i rozległych obszarów. Wolontariusze zostaną przeszkoleni i wyposażeni, aby wspierać zespoły projektowe w różnych lokalizacjach. Poprzez promowanie edukacji w zakresie ochrony przyrody i zrównoważonego rolnictwa (w celu ograniczenia stosowania środków agrochemicznych) oraz ochronę i ponowne sadzenie drzew służących jako miejsca odpoczynku i gniazdowania, mają zostać poprawione warunki życia populacji żurawi koroniastych. Szczególny nacisk kładzie się na współpracę i zaangażowanie lokalnych społeczności.
„W kampanii żuraw koroniasty symbolizuje ścisły związek między różnorodnością gatunkową, nienaruszonymi terenami podmokłymi i odpowiedzialnością, jaką ponosimy za zachowanie naturalnych siedlisk” – podkreśla dr Sven Hammer, dyrektor zoo w Görlitz. „Chroniąc żurawie, chronimy jednocześnie cenne siedliska, od których zależy sam żuraw i z których bezpośrednio korzysta niezliczona ilość innych gatunków”.
To samo podejście stosuje także fundacja NABU International Naturschutzstiftung. Fundacja i organizacja NABU od wielu lat zaangażowane są w ochronę żurawi koroniastych w Afryce, a w tym roku, jako partnerzy kampanii, przyczynią się do rozszerzenia i zintensyfikowania działań ochronnych na poziomie międzynarodowym.
Kampania „Zwierzę roku” Kampania „Zwierzę roku” od 10 lat angażuje się w ochronę zagrożonych gatunków zwierząt, które nie mają silnego lobby. W przeszłości udało się na przykład zrealizować ważne projekty dotyczące ochrony ary czerwonookiej w Boliwii, żółwi Cuora w Kambodży lub gigantycznych pancerników w Brazylii. Poprzez kampanię ZGAP wraz ze swoimi stowarzyszeniami partnerskimi Gemeinschaft der Zooförderer e.V. (GdZ), Deutsche Tierpark-Gesellschaft e.V. (DTG) i Verband der Zoologischen Gärten e.V. (VdZ) chce zwrócić uwagę na ochronę gatunków, przekazywać wiedzę i zapewniać konkretną pomoc w środowisku występowania zagrożonyh zwierząt. Wybór żurawia koroniastego na rok 2026 jest przykładem tego podejścia i ma na celu trwałą ochronę gatunku i jego siedlisk.
Źródło: Nasze ZOO Görlitz-Zgorzelec
