Jak przetrwać upał? Najważniejsze informacje
Na Dolnym Śląsku do piątku 26 czerwca br. obowiązuje ostrzeżenia IMGW pierwszego stopnia przed upałem. Wysokie temperatury mogą być nie tylko uciążliwe, ale także niebezpieczne dla zdrowia i życia. Szczególnie narażone są dzieci, seniorzy oraz osoby przewlekle chore.
Kiedy upał jest najbardziej niebezpieczny?
Za upał uznaje się sytuację, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30 stopni Celsjusza. Wbrew powszechnemu przekonaniu najwyższa temperatura w ciągu dnia występuje najczęściej pomiędzy godziną 15:00 a 18:00. Z kolei największe promieniowanie UV notowane jest około południa, najczęściej między godziną 12:00 a 13:00. To właśnie w tych godzinach należy szczególnie ograniczać przebywanie na słońcu.
Chroń dzieci, seniorów i osoby chore
Podczas upałów największe ryzyko przegrzania organizmu dotyczy dzieci, osób starszych oraz przewlekle chorych. Powinny one unikać wychodzenia z domu w najgorętszych godzinach dnia. Jeśli wyjście jest konieczne, należy pamiętać o nakryciu głowy, ochronie przed słońcem oraz regularnym piciu wody.
Warto również zainteresować się samotnie mieszkającymi seniorami i upewnić się, że mają dostęp do chłodnego miejsca oraz odpowiedniej ilości płynów.
Pij wodę i unikaj odwodnienia
Podstawową zasadą podczas upałów jest regularne nawadnianie organizmu. Najlepiej pić wodę niegazowaną, nawet wtedy, gdy nie odczuwamy jeszcze pragnienia. Strażacy przypominają, że kawy, słodkie napoje oraz alkohol mogą sprzyjać odwodnieniu organizmu. W gorące dni warto ograniczyć ich spożycie. Dobrym rozwiązaniem są również lekkie posiłki oparte na warzywach i owocach, które dostarczają organizmowi witamin, minerałów i dodatkowej ilości wody.
Jak schłodzić mieszkanie?
Wysokie temperatury mogą utrzymywać się również wewnątrz budynków. Aby ograniczyć nagrzewanie pomieszczeń, warto w ciągu dnia zamykać okna, rolety i żaluzje, szczególnie od strony nasłonecznionej. Wietrzenie najlepiej przeprowadzać wieczorem i w nocy, gdy temperatura na zewnątrz spada. Należy również unikać gwałtownych zmian temperatury. Osoby pracujące w klimatyzowanych pomieszczeniach nie powinny od razu wychodzić na silny upał. Nagła różnica temperatur może prowadzić do szoku termicznego.
Ogranicz wysiłek fizyczny
W najgorętszych godzinach dnia warto zrezygnować z intensywnej aktywności fizycznej. Bieganie, ciężka praca fizyczna czy trening na pełnym słońcu mogą prowadzić do odwodnienia, utraty elektrolitów, bolesnych skurczów mięśni, przegrzania organizmu, a nawet udaru cieplnego. Jeżeli planujemy aktywność na świeżym powietrzu, najlepiej wykonywać ją rano lub wieczorem.
Ubieraj się odpowiednio
Podczas upałów najlepiej sprawdza się lekka, przewiewna odzież wykonana z naturalnych materiałów, takich jak bawełna czy len. Warto wybierać jasne kolory, które odbijają promienie słoneczne i pomagają utrzymać niższą temperaturę ciała. Nie należy zapominać o nakryciu głowy oraz okularach przeciwsłonecznych.
Uważaj nad wodą
Latem wiele osób szuka ochłody nad jeziorami, rzekami czy kąpieliskami. Strażacy przypominają, aby nigdy nie wskakiwać do wody bezpośrednio po długim opalaniu. Przed wejściem do zbiornika należy stopniowo schłodzić ciało, polewając je wodą i powoli zanurzając się. Nagłe wejście do zimnej wody po silnym nagrzaniu organizmu może doprowadzić do groźnego dla życia szoku termicznego.
Podróżujesz? Rób częstsze przerwy
Wysokie temperatury wpływają również na koncentrację kierowców. Podczas podróży warto częściej zatrzymywać się w zacienionych miejscach, odpoczywać i regularnie uzupełniać płyny. Zmęczenie i odwodnienie mogą znacząco wydłużyć czas reakcji za kierownicą.
Nigdy nie zostawiaj dziecka ani zwierzęcia w samochodzie
To jedna z najważniejszych zasad bezpieczeństwa podczas upałów. Nawet przy temperaturze zewnętrznej wynoszącej około 26°C wnętrze samochodu nagrzewa się błyskawicznie:
- po 10 minutach temperatura może wzrosnąć do 37°C,
- po 20 minutach do 42°C,
- po 30 minutach do 45°C,
- po godzinie nawet do 50°C.
Pozostawienie dziecka lub zwierzęcia w zamkniętym pojeździe, nawet na kilka minut, może doprowadzić do udaru cieplnego, odwodnienia, utraty przytomności, a w skrajnych przypadkach do śmierci. Przed zamknięciem samochodu zawsze warto sprawdzić tylne siedzenia i upewnić się, że nikt nie pozostał w pojeździe.
Widzisz dziecko lub zwierzę zamknięte w aucie? Reaguj
Jeżeli zauważysz dziecko lub zwierzę pozostawione w zamkniętym samochodzie, natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy 112.
Jeśli sytuacja wskazuje na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, wybicie szyby może być uzasadnione. Prawo przewiduje taką możliwość w ramach tzw. stanu wyższej konieczności.
Przed podjęciem takiego działania warto jednak:
- ocenić sytuację i stan osoby lub zwierzęcia,
- spróbować odnaleźć właściciela pojazdu,
- poinformować służby ratunkowe.
Jeżeli jednak zagrożenie jest bezpośrednie i liczy się każda minuta, ratowanie życia ma pierwszeństwo.
Jak rozpoznać przegrzanie organizmu?
Niepokojące objawy, które mogą świadczyć o odwodnieniu lub przegrzaniu organizmu, to m.in.:
- silne pragnienie,
- zawroty głowy,
- osłabienie,
- ból głowy,
- uczucie niepokoju,
- nudności,
- problemy z koncentracją.
W takiej sytuacji należy jak najszybciej przenieść się do chłodnego miejsca, uzupełnić płyny i w razie potrzeby skontaktować się z numerem alarmowym 112.
Śledź komunikaty pogodowe
Fale upałów mogą pojawiać się przez całe lato. Warto regularnie sprawdzać aktualne ostrzeżenia meteorologiczne oraz komunikaty.
Pamiętajmy, że odpowiednie nawodnienie, unikanie nadmiernej ekspozycji na słońce i reagowanie na pierwsze objawy przegrzania mogą uchronić nas i naszych bliskich przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. W czasie upałów nawet proste zasady bezpieczeństwa mogą uratować życie.
